tabwhiteหลังจากห่างหายไปนานเพราะใช้เวลาพอสมควรกับการทำความเข้าใจวิธีวาดแผนที่ใน R และหาข้อมูลดีๆเอามาทดลองเล่นกับแผนที่ แล้วยังต้องมานั่งจัดการข้อมูลให้เป็นตารางสวยงามพร้อมใช้อีก
ก่อนอื่นต้องขอบคุณ @Pantila ที่ช่วยแนะนำแหล่งข้อมูลให้ จริงๆประเทศเรามีข้อมูลสถิติที่น่าสนใจจากหลายแหล่งเหมือนกันแต่ชอบจัดเก็บไว้ในรูปแบบที่นำมาใช้ลำบาก เช่น เป็น PDF, complex table หรือไม่ยอมให้เปิดข้อมูลดิบ ต้อง request เป็นชิ้นๆจากหน้าเว็บเอา ทำให้นำมาใช้ประโยชน์ได้ไม่เต็ม100

tabwhiteวันนี้ได้ข้อมูลสาเหตุการตายปี2558มา จริงๆมีหลายโรค แต่ผมจงใจเลือกมาดูแค่ หลอดเลือดสมอง, ถุงลมโป่งพอง, มะเร็ง, และ อุบติเหตุจราจร เพราะคิดว่าน่าจะคลาดเคลื่อนจากความจริงน้อยหน่อย และหลอดเลือดสมองน่าจะพอเป็นตัวแทนของกลุ่ม ความดันไขมันเบาหวานหัวใจหลอดเลือด ได้ดี

tabwhiteลองมาดูภาพกันเลยครับ สีแดงใสแสดงถึงอัตราตายสูงเมื่อเทียบกับจังหวัดอื่น สีดำคือน้อย โปรดสังเกตว่าพิสัยของscaleในแต่ละแผนที่ไม่เท่ากันนะครับ คือสีแดงใสในโรคหนึ่งอาจมากกว่าอีกโรคหนึ่ง ทั้งนี้เพราะจุดประสงค์คือการเปรียบเทียบระหว่างจังหวัดมากกว่าระหว่างโรค ผลที่ได้ก็ค่อนข้างชัดเจนดีครับ

1. มะเร็งปอด + ถุงลมโป่งพอง

มีความโดดเด่นที่ภาคเหนืออย่างแท้จริง ไม่แน่ใจว่าสัมพันธ์กับเรื่องของมลภาวะทางอากาศหรือเปล่า

2. มะเร็งตับ (น่าจะรวมท่อน้ำดี)
liver2558
โดดเด่นที่ภาคอีสาน ซึ่งผมเชื่อว่าเพราะมันรวมมะเร็งท่อน้ำดีที่เกิดจากพยาธิใบไม้ในตับจากการกินของสุกๆดิบๆ

3. มะเร็งเต้านม ปากมดลูก

สังเกตที่ scale ว่าจริงๆแล้ว 2 โรคหลักนี้อัตราตายค่อนข้างต่ำนะครับ และดูกระจายตัวมากกว่าสาเหตุอื่นที่ผ่านๆมา เด่นสุดที่ประเทศกรุงเทพ ไม่แน่ใจเหมือนกันว่าทำไม

4.หลอดเลือดสมอง
stroke2558
เป็นอีกครั้งที่อยากให้ดู scale จะเห็นได้ว่ายอดนั้นปรี้ดกว่ามะเร็งทั้งหลายมาก ส่วนการกระจายค่อนข้างกว้าง แต่ไปเด่นที่ภาคกลางตอนบน

5. อุบัติเหตุจราจร
car2558
สุดท้ายคืออุบัติเหตุจราจรครับ เห็นแล้วนึกถึงสมัยไปปฏิบัติงานที่จัน-ชล เลยครับ ขับกันน่ากลัวมาก เกี่ยวไหมนะ?

สรุป
tabwhiteจริงๆ จุดประสงค์หลักของการทำแผนที่นี้ขึ้นมาคือการฝึกใช้แผนที่ใน R ครับ แต่ก็คงได้เห็นอะไรหลายๆอย่าง ผมเชื่อว่าคงมีคนเคยทำข้อมูลแบบนี้แล้วแน่นอนครับ สิ่งที่ข้อมูลบอกเราก็คือ … เราเลือกที่เกิดไม่ได้ แต่เลือกวิธีตายได้โดยการเลือกที่อยู่อาศัยครับ … ล้อเล่นครับ
ข้อมูลแนวนี้ก็มีประโยชน์หลายอย่างนะครับ เช่น ถ้าเรายังไม่รู้สาเหตุ การเห็นภาพแบบนี้ก็เป็นแนวทางในการค้นหาสาเหตุที่สัมพันธ์กับท้องที่ได้  ในแง่บริหารจัดการ (เมื่อดูรวมกับ prevalence) ก็ช่วยguideว่าเราควรทุ่มเทงานวิจัยและงบประมาณไปที่ปัญหาอะไรที่เหมาะกับแต่ละท้องถิ่น


database
รวบรวม : สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
แหล่งข้อมูล :   ข้อมูลมรณบัตร สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ 
วิเคราะห์โดย : กลุ่มยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักโรคไม่ติดต่อ

R code ใครสนใจหลังไมค์นะครับ อ่านเฉยๆคงไม่รู้เรื่อง ผมยังไม่รู้เลยว่าทำอะไรลงไป 555+

Advertisements